Białęgi

Nazwę miejscowości tradycja wywodzi od Białych Łęgów czyli białych podmokłych łąk. W wyniku przekształcenia wieś przybrała nazwę Białęgi. Dawniej tę miejscowość nazywano Białężyńskie Olendry, co było związane z osadnictwem olęderskim, występującym w Polsce już od połowy XVI w. Powstanie osady Białęgi datuje się na rok 1748.Wieś jest niewielka głównie rolnicy. Położenie wsi jest bardzo malownicze, można pozazdrościć mieszkańcom Białęg życia w ciszy i spokoju. Nieduża odległość od miast: Murowanej Gośliny, Poznania czy Obornik niewątpliwie stanowi zaletę tego miejsca.

Białężyn

Wieś położona w odległości ok. 8 km na północny zachód od Murowanej Gośliny. W księgach biskupich występuje też pod nazwą Bialenzyno. Białężyn był niegdyś własnością Kaczkowskich, potem Mycielskich a następnie Kierskich. Wieś posiada kościół, który powstał w 1725 r. z rozebranego kościoła w Słomowie. W okresie międzywojennym wieś zamieszkiwali Polacy i Niemcy i dzieliła się na dwie części Białężyn zamieszkały przez Polaków i Białężynek zamieszkały przez Niemców. Mieszkańcy Białężyna brali czynny udział w powstaniu wielkopolskim. Obecnie wieś jest wydłużoną „wieloulicówką” zabudowaną domami jedno i wielorodzinnymi. Jako miejscowość słynie ze wspaniałych sadów których owoce zyskały sobie odbiorców w kraju i zagranicą.

Kościół w Białężynie (XIX / XX w.)

Boduszewo

Boguszewo położone jest 3 km na wschód od Murowanej Gośliny. Nazwa miejscowości wywodzi się od dawnego imienia Bodusz. Wieś była własnością Mikołaja Brzechwy jego syna Sędziwoja, Głębockich i Pniewskich w 1493 r. kupili ją Potuliccy. Boduszewo było jednym z folwarków goślińskich w 1773 r. stanowiło własność Gądkowskich. Pośrodku Boduszewa wznosi się piętrowy pałac z połowy XIX w. W pobliżu wsi znajduje się parking leśny. Co roku w Boduszewie odbywa się Targ Wiejski będący inicjatywą samorządu oraz lokalnej społeczności.

Długa Goślina

Jest to wieś położona 7 km na północ od Murowanej Gośliny. Długa Goślina we wczesnym średniowieczu stanowiła rycerską własność ziemską. W 1932 r. odkopano tu osadę wczesnośredniowieczną w której odnaleziono srebrny skarb, ceramikę i kości zwierząt domowych, także złote monety zwane staterami. W Długiej Goślinie znajduje się piękny drewniany kościół jednonawowy z nieco węższym prezbiterium. Wyposażenie kościoła pochodzi z XVII i XVIII w. W kościele pw. Św. Marii Magdaleny organizowane są letnie festiwale muzyczne „Musica sacra – musica profana”. Dziś w Długiej Goślinie poza licznymi gospodarstwami rolnymi znajduje się kilkanaście zakładów rzemieślniczych. Wieś posiada własną jednostkę OSP.

Głębocko

Miejscowość ta nazywana była w przeszłości Holendrami Głębockimi. Zamieszkiwali ją niemal sami Niemcy. Zdrobniałe nazwy dla osad „poholenderskich czyli „olędrów” zostały wprowadzone po I wojnie światowej. Według danych z 1841 r. właścicielem Głębocka był Ferdynand Luter.

Głęboczek

Wieś położona jest 7 km na wschód od Murowanej Gośliny pośród lasów Puszczy Zielonki nad jeziorem Głęboczek. Miejscowość zwana była niegdyś Głębodziec, Mniszek, Księży Borek, Obroczne. Od 1458 r. uzyskał prawa miejskie i na wyprawę malborską przeciw zakonowi krzyżackiemu wystawił jednego pieszego woja. Od roku 1580 w źródłach występuje już jako wieś. Według danych z 1841 r. właścicielem Głęboczka był Ferdynand Luther. Wiadomo że ok. 500 metrów na południowy wschód od wsi znajduje się Owalne grodzisko stożkowe zwane Pańskim Dworem. Znaleziono tu ceramikę wczesnośredniowieczną. Atutem Głęboczka jest malownicze położenie, a mankamentem brak komunikacji.

Kamińsko

Wieś położona jest wśród lasów, 6 km na południowy wschód od Murowanej Gośliny w pobliżu jeziora Kamińskiego. To największa osada w głębi Puszczy Zielonki powstała w XVIII w. w czasie kolonizacji olęderskiej, jako Kamińskie albo Pławińskie Olędry. Kamińsko jest siedzibą terenowych stacji badawczych poznańskiej Akademii Rolniczej. Nad jeziorem Kamińskim znajduje się pole namiotowe i kąpielisko niestrzeżone. Co roku do Kamińska zjeżdżają się rzesze turystów aby wypocząć w domkach letniskowych. W Kamińsku znajduję się przepiękny hotel „Dwa stawy” odbywają się tam konferencje, spotkania towarzyskie i integracyjne, biesiady oraz wesela znajduje się tu także Centrum Obsługi Biznesu wyposażone w cztery sale konferencyjne z profesjonalnym sprzętem audiowizualnym.

Kąty

Położona 1 km od Białęg to typowa osada leśna powstała pod koniec XVIII w. kiedy to w wyniku kolonizacji olęderskiej pojawiła się konieczność karczunku lasów. W danych pochodzących z 1885 r. jest wzmianka o folwarku Kąty należącym do Długiej Gośliny. W lesie między Kątami a Białężynem jest cmentarz na którym grzebano ludzi zmarłych na cholerę. Jest to świadectwo epidemii, które nawiedziły ziemię goślińską w XVII i XVIII w. Obecnie Kąty to typowa osada pracowników leśnych. W kątach znajduje się kwatera myśliwska Nadleśnictwa Łopuchówko, która co roku przyciąga turystów – myśliwych z zagranicy głównie Holendrów i Belgów.

Łopuchowo

Jest to wieś położona 7 km na północny wschód od Murowanej Gośliny, nazwę Łopuchowo wywodzą badacze bądź od łopianu (którego sporo rośnie w okolicy) bądź też od kmiecia o imieniu lub przezwisku Łopuch. Na początku XIX w. wieś posiadali Swiniarscy. W 1780 r. z ich inicjatywy w Łopuchowie zbudowano dwór szachulcowy. W 1806 r. Łopuchowo nabył Ksawery Chłapowski, który najprawdopodobniej dokonał rozbudowy dworu. Zapewne kiedyś prezentował się wspaniale – z wieżyczką na kalenicy i mansardowym dachem. Obecnie w Łopuchowie stare budownictwo przeplata się nowo powstałymi jak grzyby po deszczu domkami jednorodzinnymi. Łopuchowo posiada nowoczesne boisko piłkarskie miejscowego KS Łopuchowo. Atutem wsi jest połączenie kolejowe na trasie Poznań – Wągrowiec.

Łopuchówko

Jest to wieś położona 7 km na północny wschód od Murowanej Gośliny. Łopuchówko zostało założone prawdopodobnie w drugiej połowie XIX w. jako folwark Marienrode. W Łopuchówku od 1948 r. ma swoją siedzibę Nadleśnictwo Zielonka – obecnie Nadleśnictwo Łopuchówko. Decyzją Wojewody z dnia 20.09.1993 r. główny kompleks nadleśnictwa został włączony w skład Parku Krajobrazowego Puszcza Zielonka. Siedzibą Państwowego Nadleśnictwa Łopuchówko jest dwór z drugiej połowy XIX w. Rozwój Łopuchówka był wynikiem lokalizacji nadleśnictwa. Dzięki temu powstały: zabudowa wielorodzinna, ujęcie wody i oczyszczalnia ścieków.

Łoskoń Stary

Nazwa wsi pochodzi prawdopodobnie od wyrazu „płasko”, „płaskurki” (męskie osobniki konopi). W źródłach wspomniano już o Łoskoniu Starym już w 1153 r. W XVIII w. w wyniku kolonizacji olęderskiej lasy uległy znacznemu przetrzebieniu. Powstały nowe osady Nowy Łoskot, Budziszewice, Kolędziń, Smolarki, Wiewierczyn, Władyszyn. Stary Łoskoń przeniesiono na prawa olęderskie w 1763 r. Według danych z 1841 r. właścicielem Łoskonia był Józef Łubieński. Obecnie wieś bardzo się rozwija można tutaj nabyć grunty pod zabudowę jednorodzinną dla ludzi ceniących sobie ciszę i spokój. Na miejscu znajduje się ujęcie wody oraz oczyszczalnia ścieków, najbliższe połączenie komunikacyjne w Długiej Goślinie.

Mściszewo

Miejscowość położona 2 km na zachód od Murowanej Gośliny jej nazwę utworzono od imienia Mścisława, Mścisza albo Mściwoja, Mścigniewa. Wieś należała do klasztoru cysterek w Owińskach. Według słownika geograficznego z 1885 r. Mściszewo to niemiecki Wilhelmsberg leżący w pobliżu warty składający się z dwóch miejscowości: Mściszewa i Springmühle – młyna. W Mściszewie znajduję się obecnie nieczynna już cegielnia powstała w XIX w. Wieś posiada własną strażnicę OSP. Można tutaj znaleźć wiele terenów przeznaczonych pod zabudowę jednorodzinną cieszących się dużym zainteresowaniem.

Nieszawa

Wieś położona ok. 8 km na północny zachód od Murowanej Gośliny na prawym brzegu doliny Nieszawskiej Strugi. Jej nazwa pochodzi od imienia Niegosława. W źródłach wymienia się ją od 1388 r. Nieszawa jest również znana pod nazwą Mieszewo. Po II wojnie światowej w Nieszawie w byłym majątku utworzono RSP Zgoda, która jest do dzisiaj. Spółdzielnia specjalizowała się w hodowli bydła. W 1976 r. wybudowano tu ośrodek hodowli ryb. Najstarszym obiektem jest pałac wzniesiony przez Mieleckich w pierwszej połowie XIX w. częściowo przebudowany za czasów Treskowów w końcu XIX w. 1960 r. utworzono w pałacu ośrodek szkolno – kolonijny następnie próbowano utworzyć w pałacu hospicjum ale pomysł okazał się chybiony. Obecnie samorząd stara się odsprzedać pałac do remontu. Niedaleko Nieszawy znajduję się mała osada Nieszawka, w której do niedawna znajdował się hotel dla pracowników sezonowych Nadleśnictwa Łopuchówko.

Pławno

Jest to dawna osada olęderska z XVIII w. zachowało się tutaj kilka starych domów drewnianych i szachulcowych. Około roku 1773 Pławno należało do Gądkowskich Graniczyło z holendrami Kamieńskimi zajętymi prawie wyłącznie przez Niemców. W latach 1773-1775 proboszcz Gnieźnieński toczył spory graniczne o Pławno z Gądkowskimi. Pod koniec XVIII w. właścicielem Pławna był Wincenty Gurowski.

Przebędowo

Przebędowo leży ok. 1 km od Murowanej Gośliny, nazwa wsi pochodzi od Przebęda imienia domniemanego właściciela osady, w 1388 r. wchodziło w skład Opola Chojnickiego. Jego właścicielem był wówczas Mikołaj Brzechwa, który później nazywał się Przebędowskim. W 1580 r. wieś ta należała do Piotra Potulickiego, a pod koniec XVIII w. do Wł. Gurowskiego. Spory o te dobra były tak poważne, że zajął się nimi Sejm wyznaczając do ich rozstrzygania specjalną komisję. Najstarszymi reliktami Przeszłości w Przebudowie są: pałac, park krajobrazowy oraz zabudowania folwarczne. Pałac zbudowano w 1890 r. w centralnym punkcie parku na wzniesieniu dla ówczesnego właściciela Carla von Winterfelda. Tuż obok przebędowskiego dworu odkopano grobowiec, w którym znaleziono naczynia z pokrywami. W jednym z nich był pierścionek brązowy. Wieś posiadała gorzelnię parową, młyn wodny i cegielnię.

Raduszyn

Dawniej była to osada olęderska o nazwie Hamer powstała w latach 1736. Znajdowała się tu zakład hutniczy żelaza, ponadto wyrabiano tam papier i olej oraz mielono zboże. W tej dawniejszej osadzie młyńskiej zachowała się dawna rządówka z końca XIX w. i nietynkowany młyn z początku XIX w. Obecnie w Raduszynie działa szkółka jeździecka u Państwa Kosakowskich która oferuje naukę jazdy konnej dla dzieci i młodzieży. Właściciele dysponują krytą ujeżdżalnią, prowadzą pensjonat dla koni prywatnych, a także sprzedaż własnych koni (http://www.kosakowscy.pl)

Rakownia

Wieś położona na skraju Parku Krajobrazowego Puszcza Zielonka, w odległości 2 km na południowy wschód od Murowanej Gośliny. W 1580 r. należała do Piotra Potulickiego, Wojewody Płockiego, a w końcu XVIII w. - Wł. Gurowskiego. Potem jej właścicielem był książę Sachsen-Attenburg. Obecnie we wsi są dwa sklepy, świetlica i strażnica OSP. Najprawdopodobniej Rakownia stanie się dzielnicą Murowanej Gośliny ze względu na szybką rozbudowę okoliczne tereny są już podzielone i sprzedawane jako działki budowlane i rekreacyjne.

Starczanowo

Wieś położona wśród lasów ok. 6 km na północny zachód od Murowanej Gośliny. W latach 1364-1580 nazywała się także Siarczanowo, później Starczynowo i Siarczanów. Wieś była własnością kapituły poznańskiej, osadzoną na prawie niemieckim. We wsi stała niegdyś kaplica, a w pobliżu działała wapniarnia. W 1885 r. wspomniano o wykopaniu w pobliżu Siarczanowa cmentarzyska z popielnicami. W 1975 r. opodal Starczanowa utworzono rezerwat Śnieżycowy Jar, który jest niewątpliwie atrakcją. Na przełomie lutego i marca rośnie tutaj śnieżyca wiosenna. Atutami miejscowości są: malownicze położenie, naturalny krajobraz i położenie. Jest to idealne miejsce żeby pospacerować i wypocząć.

Trojanowo

Wieś leży na trasie Murowana Goślina – Rogoźno. Nazwa wzięła się podobno od imienia jednego z rycerzy Bolesława Chrobrego Trojana. Powstało prawdopodobnie w 1255 roku. Istnieje hipoteza ,że Trojanie brali udział w walce ze Szwedami w okresie „potopu szwedzkiego”. W XIX wieku istniał tam folwark majątku Przebędowo, a właścicielem jego był niejaki Gorzyński. W 1909 r. w Trojanowie przebywał cesarz Wilhelm II. Od 1919 r. istniała we wsi szkoła polska. W czasie II wojny światowej Niemcy zamordowali 15 mieszkańców Trojanowa. Przed wsią znajduje się pomnik ku ich czci. Po wojnie utworzono w Trojanowie Rolnicza Spółdzielnię Produkcyjną o nazwie „Pionier”. Dzisiaj wieś liczy 74 mieszkańców , jeszcze niedawno było ich aż 160.

Uchorowo

Jest to jedna z większych wsi, dawniejsze dobra rycerskie, położona przy trasie Murowana Goślina – Oborniki Wlkp. W odległości ok. 10 km na pónocny zachód od Murowanej Gośliny.W 1388 r. wchodziło w skład Opola Chojnickiego. Wraz z Szymankowem tworzyło parafię i posiadało kościół. W 1628 r., kościół (p.w. Wszystkich Świętych) miał dzwonnicę z dwoma dzwonami i plebanię. W 1827 r. świątynia spłonęła. W 1580 r. właścicielem Uchorowa był Melchior Raczkowski, w 1633 r. - Piotr Ulikowski, w 1742 r. Józef Dobrzycki, a w latach 1778-93 - Mycielscy, potem Antoni Garczyński, W 1840 r. posiadał ją Józef Grabowski. Jest to typowa wieś o układzie ulicówki. Rozwinęła się na bazie zespołu dworsko-parkowego i zabudowań folwarcznych. Obecnie jest tu kaplica, plac sportowy, remiza strażacka, poczta, Klub Wiejski (filia MGOKiR) i sklep.

Kaplica w Uchorowie

Wojnowo

W 1325 r. biskup poznański Jan, fundując parafię Gać, zaliczył do niej Wojnowo. Wieś była w posiadaniu Trezerów, Korytowskich, ostatecznie Kolski sprzedał ją hrabiemu Tyszkiewiczowi. W 1580 r. współwłaścicielem Wojnowa byt Jan Paprocki. Przed laty była tu gorzelnia parowa. Dziś to malownicza wieś o znacznych walorach krajobrazowych (las i jez. Wojnowskie, odrestaurowany park i pałac). Funkcjonują tu: przedszkole, plac sportowy i dwa sklepy. W zachodniej części wsi znajduje się kaplica pw. Św. Jana Czciciela. Przy drodze do Łopuchowa ciągnie się aleja lipowa mająca ok. 1,5 kilometrów długości. Obecnie Wojnowo liczy 387 mieszkańców.

Wojnówko

Znajduje się 3 km. od Wojnowa. Jest tam rozległe osiedle prywatnych domków letniskowych, zbudowanych po 1970 r. na zachodnim brzegu jeziora Łomno. Należy do wsi typu holenderskiego. Mieszka tu na stałe 15 osób .

Zielonka

W 1580 r. istniał tu młyn Jana Iwińskiego. W XVIII w. osada należała do Dębińskich. W 1793 r. była własnością gen. Jana Lipskiego na Głęboczku. Obecnie znajduje się tu Ośrodek Naukowo-Dydaktyczny. Osobliwością jest arboretum. Wieś leży 7 km. od Murowanej Gośliny. Kiedyś nazywała się Zieloną Dąbrową, albo Zielonem. Jest odnotowana w dokumentach od 1397 r. Jej właścicielem był niejaki Petrco de Zelona dombrowa. Na 83 ha zgromadzono 800 gatunków drzew i krzewów. Przy głównym wejściu do arboretum rosą dwa okazałe kasztanowce o obwodach 420 i 330 cm. Uznane za pomniki przyrody, oraz dąb o obwodzie 310 cm. W pobliżu wsi znajduje się ścieżka przyrodnicza: „Zbiorowiska Roślinne wokół jeziora Zielonka”. Ma ona ok. 3 km długości.. Wieś liczy obecnie 60 mieszkańców.